Een broodje kroket is net zo gezond als een broodje kaas.

Wij mensen plaatsen producten graag in hokjes. Sommige producten noemen wij gezond en sommige producten noemen wij ongezond. Dit doen wij o.a. omdat het ons in staat stelt makkelijker keuzes te maken: in de meeste gevallen kies je ‘gezonde’ producten en af en toe (in het weekend of op een verjaardag) kies je een ‘ongezond’ product.

Dit werkt voor de meeste mensen prima, echter: het is belangrijk om te beseffen dat het lichaam zelf geen namen aan producten geeft. Voor het lichaam is vooral de aanwezigheid van gunstige voedingsstoffen zoals vitamines en mineralen van belang. Tekorten daaraan kunnen leiden tot gezondheidsproblemen.

Laten we eens twee populaire broodjes met elkaar vergelijken. Het ene broodje wordt gezien als ‘gezond’, het andere broodje wordt gezien als ‘ongezond’. Is dit terecht?

Wat is gezonder: een broodje kaas of een broodje kroket?

Dat een kroket door veel mensen nog steeds als ongezond wordt beschouwd kan volgens Martijn Katan, emeritus hoogleraar in de voedingsleer aan de Vrije Universiteit Amsterdam, te maken hebben met het feit dat kroketten worden gefrituurd. ‘Frituurvet was vroeger heel ongezond. Het zat vol met transvetzuren die het slechte LDL cholesterol in je bloed verhogen en het goede HDL cholesterol verlagen.’ Vandaag de dag frituurt vrijwel elke snackbar met vloeibare olie zonder transvetzuren. ‘Het vet in een kroket kan even gezond zijn als olijfolie.’

Waaruit bestaat een kroket eigenlijk?

Door het frituren bevat een kroket frituurolie, daarnaast tarwebloem en vlees. ‘Slachtafval, varkensogen en koeienuiers gaan er niet in, die werden in 1979 verboden. Er gaat vooral paardenvlees in, want dat is goedkoop. Paardenvlees is gezond, want vlees van hardlopers zoals paarden en herten bevat minder vet en meer vitamines en ijzer dan vlees van luie beesten zoals koeien. Voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd gaat er niets boven een stukje paardenvlees om het maandelijkse ijzerverlies te compenseren. Een kroket is dus helemaal niet zo slecht.’

Vergeleken met een broodje kaas bevat een broodje kroket minder vet, minder van het ongezonde verzadigde vet en iets meer ijzer. Kaas levert wel meer kalk, is rijker aan de vitamines A, b2 en b12 en aan de mineralen calcium, fosfor en zink. ‘Wat gezond was, zoals kaas, wordt in feite minder gezond omdat we er te veel van zijn gaan eten. Wat slecht was, zoals kroketten, wordt goed omdat de producenten de samenstelling aanpassen aan moderne gezondheidsinzichten.’

Broodje kroket net zo gezond als broodje kaas, artikel van Je Eigen Coach

Hoe vergelijken we 2 producten?

Wat bepaalt eigenlijk of een product ‘gezond’ mag worden genoemd? Er zijn een aantal modellen die we kunnen gebruiken om producten te analyseren op hun bijdrage aan de gezondheid. Het komt erop neer dat je kijkt naar een aantal belangrijke voedingsstoffen in het product en of deze voedingsstoffen een positieve of negatieve bijdrage leveren aan de gezondheid. Dit wordt samengevat in een nutriëntenprofiel.

Het nutrientenprofiel

Een nutriëntenprofiel is een evaluatie van de balans tussen gunstige en minder gunstige voedingsstoffen in een product. Deze balans kan worden weergegeven in een score: de Nutrient Rich Food Index (NRF). De NRF-score maakt het mogelijk om twee of meer producten of maaltijden te vergelijken wat betreft voedingswaarde in relatie tot energie-inhoud. Een NRFscore kan zowel negatief als positief zijn.

Voedingsstoffen die een positieve bijdrage leveren aan de gezondheid, zoals eiwit, calcium en ijzer worden afgewogen tegen minder gunstige voedingsstoffen, zoals verzadigd vet en zout. Er kleven ook nadelen aan dit rekenmodel. Alle nutriënten tellen even zwaar mee in de berekening. Idealiter zou een wegingsfactor dienen te worden gehanteerd. Een verdere tekortkoming is dat geen onderscheid wordt gemaakt tussen bevolkingsgroepen, zoals ouderen, zwangere vrouwen of jongeren etc.

Laten we kijken hoe het broodje kroket en broodje kaas in deze index scoren

Voor het onderzoek zijn 15 broodjes kaas en 15 broodjes kroket gekocht bij verschillende snackbars. Het is goed om te beseffen dat de keuze van het broodje (wit of volkoren), hoeveelheid boter en hoeveelheid (grootte) van de kaas en kroket etc. allemaal bijdragen aan zowel positieve- als negatieve gezondheidseffecten.

Tabel 1: Gewicht en energiewaarde broodje kroket / broodje kaas

Broodje kroket n=15 Broodje kaas n=15
Gewicht totaal (g) 122 91
Gewicht kroket / kaas (g) 75 41
Gewicht broodje (g) 47 50*
Energie-inhoud (kcal) 312 305

* Besmeerde broodjes (n=5)

Zoals te zien is in de tabel is het aantal calorieën tussen de broodjes gelijk: 312kcal gemiddeld voor een broodje kroket en 305 calorieën gemiddeld voor een broodje kaas.

Tabel 2: Macronutriënten in broodje kroket / broodje kaas

Broodje kroket n=15 Broodje kaas n=15
Totaal vet (g) 14 16
Verzadigd vet 5,5 9
Eiwit 10 13
Koolhydraten (g) 36 26
Mono- en Disacchariden 10 1
Zetmeel 26 25
Totaal voedingsvezel (g) 2,7 1,7

Als we kijken naar de macronutriënten in een broodje kroket en broodje kaas zien we het volgende. Een broodje kaas en een broodje kroket bevatten ongeveer evenveel vet. Het broodje kaas bevat meer verzadigd vet (9gram) dan het broodje kroket (5,5gram), hierdoor zou je het broodje kaas (wat verzadigd vet betreft) een minder gezonde keus kunnen noemen dan het broodje kroket. Eiwit is belangrijk voor een mens, zeker voor mensen die aan sport doen. Een broodje kaas bevat iets meer eiwit dan het broodje kroket.

Conclusie

Wij mensen geven producten een naam, dit maakt het makkelijker om ons voedingspatroon verantwoord in te delen.
Ons lichaam kent echter geen productnamen. Het weet niet of er een broodje kroket, Mars, Goji bessen uit de Himalaya (en welke berg dan ook) of een pannenkoek het lichaam binnenkomt.

Het lichaam kent enkel voedingsstoffen. Het herkent dus de macronutriënten eiwit, vet en koolhydraten maar ook vitamines en mineralen.
Voor elk van deze stoffen heeft het lichaam een plekje in het lichaam gereserveerd.

Kijk voorbij een productnaam en lees op het etiket wat de voedingswaarde van een product is. Dit helpt om invulling van je voedingspatroon te geven op basis van voedingswaarde en niet op basis van marketing en emotie.

Maurice van der Wardt, je eigen coach

Volg mij op social media

Volg mij op Facebook: Je eigen coach
Volg mij op Instagram: @jeeigencoach

About the Author:

Je Eigen Coach levert objectieve en onderbouwde informatie over voeding, training en lifestyle.

One Comment

  1. Freek 18 mei 2017 at 13:50 - Reply

    Harige harrie,

    Als ik een lekker kroketje wil, ]\
    dan eet ik een lekker kroketje.

    Groetjes,
    Freek en de kids

Leave A Comment