Je bent geen ectomorph, mesomorph of endomorph. Je bent jezelf.

‘Ik ben dun dus ik ben een ectomorph’ of ‘Hij is breed en sterk, duidelijk een echte endomorph’

Waarschijnlijk ken je bovenstaande termen wel.
Veel mensen starten hun zoektocht naar het ideale lichaam nog steeds met een classificatie van hun eigen lichaam.
Niet onlogisch want: als je je startpunt hebt bepaald zou je iets kunnen zeggen over je fysieke potentie. Mensen denken vaak in hokjes en dat is in de fitnessbranche niet anders.
Het geeft houvast en zekerheid en is overzichtelijk.

De meest gebruikte classificatie van lichaamstypes is de onderstaande classificatie van psycholoog William Sheldon.

[1] Mensen kijken naar de afbeelding en identificeren zich na een aantal minuten nadenken met 1 van de categorieën op de foto. Of ze zetten zichzelf ergens tussen de lichaamstypes in natuurlijk. Ik ben lang maar niet dun… ik denk dat ik tussen een ectomorph en mesomorph inzit’

De mythe van lichaamstype indeling.
In zijn boek ‘Atlas of men’ uit 1954 bespreekt psycholoog William Sheldon kenmerken van mensen die bepaalde lichaamstypes hebben. [1] Hij vernoemt zijn 3 lichaamstypen naar de 3 kiembladen van een embryo: ectoderm, mesoderm en endoderm.
Morph = verandering/transformatie.
William Sheldon koppelde karaktereigenschappen, temperament en de potentie om succesvol te zijn aan zijn lichaamstypen en op basis van een puntensysteem kon iedereen zelf bepalen in welke categorie hij/zij viel.
In het huidige bodybuilden/fitness worden er ook vaak fysiologische eigenschappen toegedicht aan de lichaamstypen.
Mensen met een ‘langzaam metabolisme’ vallen bijv. vaak in de endomorph groep (ze zijn te zwaar) en mensen met een smalle botstructuur vallen in de ectomorph groep. Aangezien er geen basis was om zowel fysiologische als psychologische kenmerken van personen aan lichaamstypes te koppelen kreeg Sheldon direct veel kritiek van zijn vakgenoten.
Ondanks alle kritiek heeft de theorie zich ontwikkeld tot een veel gebruikte meetmethode in het bodybuilden.
De oorsprong achter deze gedachte is onduidelijk maar waarschijnlijk is het simpelweg gemakkelijk om een vorm van classificatie te gebruiken in een branche waar uiterlijk en de bijbehorende antropometrie (lichaamsverhoudingen) allesbepalend zijn.

Wat kunnen we nu wel zeggen over ons lichaam?
Alhoewel er uiteraard verschillende fysiologische eigenschappen tussen mensen waarneembaar zijn, betekent dit niet dat we conclusies kunnen trekken als we mensen zomaar in 3 zelf geformuleerde klassen opdelen. Er zijn verschillen tussen mensen in botstructuur, gedrag, metabolisme, genetische aanleg om spier op te bouwen etc. [2,3] Deze verschillen zijn van veel factoren afhankelijk (denk aan je afkomst en levenservaring) en zijn niet te verzamelen en in hokjes te plaatsen.

Zijn er mensen die het lastig vinden om af te slanken? Ja.
Zijn er mensen met een smalle schouderstructuur die hun hele leven al slank of zelfs mager zijn en die juist behoefte hebben aan meer (spier)massa? Zeker weten.
In plaats van jezelf vervolgens in het hokje van de ecto-, meso- of endomorph te stoppen is het raadzaam om te kijken naar de basis: Waarom vind je het moeilijk om je doel te bereiken? Vervolgens kan je (samen met een coach) een plan van aanpak opstellen en aan je doelen gaan werken.
De basis echter, blijft een calorietekort (afvallen) of calorieoverschot (aankomen).

Het metabolisme.
De meest gemaakte fout is die van het ‘langzame metabolisme’. Het (rust)metabolisme varieert inderdaad tussen mensen, dat klopt. Echter, de variatie voor een groot deel van de bevolking is maar zo’n 200kcal. per dag. [2] Dit zijn 3 Oreokoekjes die het verschil maken op een dag.

Mensen doen verschillende dingen, en reageren verschillend op verschillende situaties, gedurende verschillende periodes.
We zijn met miljarden mensen op deze wereld en iedereen is uniek. Op onderstaande afbeelding [5] zie je welke factoren er onder meer van invloed zijn op ons gewicht. Voor de duidelijkheid: onze energiebalans bevindt zich in de middelste oranje cirkel.

Verschillende invloeden op ons uiteindelijke gewicht.

Als we kijken naar zwemmers zien we een postuur/fysiek dat op elkaar lijkt. Deze mensen zijn mede zo goed in zwemmen omdat zij een lichaam hebben dat goed door het water glijdt.
Turners zijn vaak klein: logica dicteert dat enkel kortere mensen in de loop der tijd succesvol worden in het turnen.

Interessant om te zien is de verandering in lichaamstypes in verschillende takken van sport.
Over het algemeen kunnen we stellen dat we alsmaar sneller, sterker en groter worden en dit heeft een interessante uitwerking op de sport.
In het voetbal beheerst de vraag naar grote, sterke spelers de huidige markt. Het uiterlijk van Dafne Schippers (Nederlands sprintster) verraad waarom wij zo versteld staan van haar prestaties.

Hieronder een foto uit een selectie van de fotograaf Howard Schatz. [4] Zeg het maar, wie is de ectomorph, wie de mesomorph en wie de endomorph?


De variatie aan lichaamstypes is oneindig.

Vetpercentage.
Ondanks dat er wel degelijk mensen zijn die hun hele leven rond de 15%vetpercentage blijven en andere mensen net zo makkelijk leven met een vetpercentage van rond de 10% (setpoint of settling point genoemd maar dit komt in een ander artikel aan bod) correleert je vetpercentage niet met je lichaamstype.
Als je een laag vetpercentage hebt ben je een ectomorph.
Als je een hoog vetpercentage hebt ben je blijkbaar opeens een endomorph….?? Dus je bent eigenlijk elk lichaamstype tegelijk, het ligt er maar net aan of je in een calorietekort (vetverlies) of calorieoverschot (vettoename) zit?
Niet echt logisch, toch?

Conclusie.
Het werk van William Sheldon was bedoeld om lichaamstypes met gedrag, intelligentie en sociale hiërarchie te correleren.
In de loop der tijd heeft de bodybuildingwereld deze theorie overgenomen, waarom weet niemand.
Waarschijnlijk omdat er uiteraard wel degelijk globale overeenkomsten zijn tussen groepen mensen en het plausibel lijkt om hier nog meer conclusies aan te verbinden.

Dit is echter niet verstandig en niet gebaseerd op objectieve metingen maar enkel op giswerk.

Het hele ectomorph, mesomorph en endomorph verhaal is uit de context gehaald en geëxtrapoleerd. Dit is jammer en niet bruikbaar in de praktijk.

Simpel gezegd: onzin dus.

Iedereen kan afvallen en iedereen kan spiermassa bouwen.
Het is echter niet voor iedereen gemakkelijk en daarom zijn er bedrijven zoals Je Eigen Coach die jou hierbij helpen.

Je bent geen ectomorph, mesomorph of endomorph.
Je bent jezelf.

Persoonlijk en resultaat gericht advies nodig? Stuur een mail naar info@jeeigencoach.nl en misschien werken wij binnenkort samen aan jouw doelen!

Bronnen.
1. https://en.wikipedia.org/wiki/William_Herbert_Sheldon
2. http://journal.frontiersin.org/article/10.3389/fendo.2014.00195/full
3. Donahoo WT, Levine JA, Melanson EL Variability in energy expenditure and its components. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. (2004)
4. http://www.howardschatz.com/
5. http://www.shiftn.com/obesity/Full-Map.html

About the Author:

Je Eigen Coach levert objectieve en onderbouwde informatie over voeding, training en lifestyle.

Leave A Comment